De eerste landelijke PAT-cijfers geven voor het eerst een sectorbreed beeld van de risico's onder afvalwaterpersleidingen. Een belangrijke stap voor de sector, maar een sectorgemiddelde zegt niets over de conditie van uw eigen leidingnet. Juist daarom is dit hét moment om uw Risico-Inventarisatie & -Evaluatie (RIE) te actualiseren en de uitkomsten te vertalen naar een Lange Termijn Asset Planning (LTAP).
De eerste landelijke PAT-cijfers zijn gepubliceerd. Dat is een belangrijke mijlpaal voor de sector. Voor het eerst is er een gezamenlijke nulmeting van de risico’s onder onze afvalwaterpersleidingen. Maar de grootste waarde van deze cijfers zit niet in het rapport zelf. Die zit in wat u er vervolgens mee doet voor uw eigen leidingnet.
Het PAT-rapport, opgesteld door STOWA, RIONED, de waterschappen, gemeenten en Aquafin, geeft voor het eerst een sectorbreed beeld van de staat van het afvalwatertransport. In 2025 werden 63 incidenten geregistreerd: gemiddeld één incident per 100 kilometer leiding, met herstelkosten van ongeveer € 8.000 tot € 10.000 per storing.
Dat zijn waardevolle inzichten. Ze laten zien waar de sector als geheel staat en bieden een gezamenlijke basis voor verdere verbetering. Maar een sectorgemiddelde vertelt niets over de conditie van uw eigen areaal. Iedere leidingbeheerder heeft een unieke combinatie van leeftijd, materiaal, bodemopbouw, belasting en omgeving. Juist daarom vraagt elk leidingnet om een eigen beoordeling.
Een groot deel van de Nederlandse afvalwaterpersleidingen is aangelegd in de jaren zeventig en tachtig. Deze leidingen bereiken nu de fase waarin de kans op degradatie en uitval toeneemt. De vraag is daarom niet óf uw areaal aandacht nodig heeft, maar waar en wanneer.
Wie pas handelt nadat een storing is ontstaan, betaalt vaak twee keer. Niet alleen voor het herstel van de leiding, maar ook voor de maatschappelijke gevolgen, operationele verstoringen en de impact van een leiding die urenlang buiten bedrijf is.
Het positieve nieuws uit de PAT-cijfers is dat veel incidenten niet onverwacht ontstaan. Degradatie en ontwerp- of aanlegfouten blijken verantwoordelijk voor een groot deel van de storingen. Dat zijn processen die zich over tientallen jaren ontwikkelen.
En wat zich geleidelijk ontwikkelt, is vaak ook voorspelbaar. Met de juiste gegevens, risicoanalyses en inspecties kunnen kwetsbare leidingdelen tijdig worden herkend. Daarmee verschuift leidingbeheer van reageren op storingen naar het beheersen van risico’s.
De publicatie van de PAT-cijfers is daarom geen eindpunt, maar juist een logisch moment om opnieuw naar uw eigen areaal te kijken. Is uw Risico-Inventarisatie & -Evaluatie (RIE) nog actueel? Zijn er leidingtrajecten die opnieuw beoordeeld moeten worden? En welke beheersmaatregelen zijn de komende jaren nodig om risico’s beheersbaar te houden? Een Lange Termijn Asset Planning (LTAP) helpt om die vragen te beantwoorden.
Een LTAP vertaalt technische risico’s naar een meerjarenstrategie. Niet iedere leiding hoeft direct vervangen te worden. Soms is een inspectie voldoende, soms is levensduurverlenging verantwoord en soms is tijdige vervanging de beste keuze. Door deze afweging planmatig te maken, ontstaan onderbouwde keuzes die technisch én financieel verantwoord zijn.
De PAT-nulmeting geeft de sector een waardevol referentiepunt. Maar uiteindelijk gaat het niet om het gemiddelde van Nederland. Het gaat om de leidingen waar uw organisatie verantwoordelijk voor is. De belangrijkste vraag is daarom niet wat de sectorcijfers laten zien, maar wat deze betekenen voor uw eigen leidingnet.
Door uw RIE te actualiseren en de uitkomsten te vertalen naar een LTAP, ontstaat inzicht in welke leidingtrajecten aandacht vragen, welke maatregelen nodig zijn en wanneer investeringen het meest effectief zijn.
Grip op leidingbeheer begint met inzicht in uw eigen areaal. Wilt u weten welke leidingen de komende jaren aandacht vragen? HDM Pipelines Consultancy helpt u met een onderbouwde Lange Termijn Asset Planning die risico’s vertaalt naar concrete keuzes voor de toekomst.
Nieuws 
