Regie op de ondergrond – wat vraagt de omgevingswet van u als gemeente

In het kort

Uw rol onder de Omgevingswet

De wet bevat een algemene zorgplicht voor de fysieke leefomgeving. Beheerders van kabels en leidingen blijven primair verantwoordelijk voor hun assets. Maar als gemeente bent u vaak:

• Bevoegd gezag voor omgevingsvergunningen in de openbare ruimte,
• Verantwoordelijk voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH),
• Aanspreekpunt voor bestuur, raad en inwoners.

Langs één tracé zijn bovendien regelmatig meerdere bevoegd gezagen betrokken, zoals waterschappen, provincies of Rijkswaterstaat. Dat vraagt om afstemming. Maar vooral om regie.

Wat we bij gemeenten zien

In gesprekken met gemeenten herkennen we een terugkerend spanningsveld: de bestuurlijke verantwoordelijkheid is helder, maar het integrale overzicht ontbreekt vaak.

Veel voorkomende knelpunten:

• Versnipperde informatie: Gegevens over vergunningen, meldingen, risico’s en projecten zijn verdeeld over afdelingen en externe partijen. Een totaalbeeld ontbreekt.
• Kwetsbare kennispositie: Vertrek van medewerkers betekent verlies van dossierkennis en besluitcontext. Afwegingen uit het verleden zijn niet altijd reproduceerbaar.
• Vertraging in projecten: Vergunning- en afstemmingsprocessen lopen vast door ontbrekende data, onduidelijke rollen en late betrokkenheid van stakeholders.
• Toenemende toezichtdruk: VTH-teams werken steeds meer risicogestuurd. Zonder onderbouwde prioritering en audittrail wordt handhaving, en bestuurlijke verantwoording, complex.

De vraag wordt daarmee bestuurlijk relevant:
Kunt u uitleggen waarom u op het ene tracé wél ingrijpt en op het andere niet?

Wat betekent ‘in control’ zijn als gemeente?

Regie op de ondergrond vraagt om een gestructureerde, aantoonbare aanpak.

Dat betekent:

• Eén integraal regiebeeld per tracé: Inzicht in stakeholders, vergunningen en meldingen, risico’s, raakvlakken en afhankelijkheden.
• Onderbouwd risicogestuurd toezicht: Transparante prioritering op basis van risico’s en maatschappelijke impact.
• Een auditproof dossier: Besluiten, voorwaarden, afwijkingen en herstelmaatregelen reproduceerbaar en overdraagbaar vastgelegd.
• Flexibele, deskundige capaciteit: Opschalen bij piekbelasting zonder kennisverlies of procesverstoring.

Regie is geen extra taak. Het is een randvoorwaarde voor bestuurlijke beheersbaarheid.

Onze oplossing

Hoe HDM Pipelines Consultancy gemeenten ondersteunt

HDM ondersteunt gemeenten als onafhankelijke regie- en kennispartner in ondergrondse infrastructuur. Onze inzet is modulair en schaalbaar.

• Quickscan ‘VTH-proof ondergrond’: Een gerichte analyse van risico’s, rollen, procesknelpunten en verbetermaatregelen, inclusief bestuurlijk onderbouwde businesscase.
• Integrale tracéregie: Van initiatie tot overdracht, met één samenhangend overzicht van stakeholders, vergunningen, risico’s en afhankelijkheden.
• Kennisborging en datamanagement: Centraliseren van asset- en dossierinformatie en vastleggen van besluitcontext.
• Risicogestuurde prioritering met i2Pipe®: Onderbouwde keuzes per deeltracé, scenarioanalyses, heldere rapportages en een consistente audittrail.

Zo wordt regie niet alleen georganiseerd, maar aantoonbaar gemaakt.

De volgende stap voor uw gemeente

De ondergrond wordt drukker. De verantwoordingsdruk neemt toe. De vraag is niet óf regie noodzakelijk is, maar hoe u deze structureel organiseert.

Wilt u inzicht in waar uw gemeente staat op het gebied van regie en VTH-aantoonbaarheid? Plan een verkennend gesprek of start met een quickscan. Daarmee maakt u de opgave concreet en bestuurlijk verdedigbaar.